متن کامل خطبه های نهج البلاغه + ترجمه

تعليم ياران در کار جنگ

برای مشاهده متن و ترجمه خطبه های نهج البلاغه


بر روی ادامه مطلب کلیک کنید


‿︵❀❀❀❀❀❀‿‿︵


ومن کلام له عليه السلام
في حثّ أصحابه علي القتال
فَقَدِّمُوا الدَّارِعَ، وَأَخِّرُوا الْحَاسِرَ، وَعَضُّوا عَلَي الْأَضْرَاسِ فَإِنَّهُ أَنْبَي لِلسُّيُوفِ عَنِ الْهَامِ، وَالْتَوُوا فِي أَطْرَافِ الرِّمَاحِ فَإِنَّهُ أَمْوَرُ لِلْأَسِنَّةِ، وَغُضُّوا الْأَبْصَارَ فَإِنَّهُ أَرْبَطُ لَلْجَأْشِ وَأسْکَنُ لِلْقُلُوبِ، وَأَمِيتُوا الْأَصْوَاتَ فَإِنَّهُ أطْرَدُ لِلْفَشَلِ. وَرَايَتَکُمْ فَلاَ تُمِيلُوهَا وَلاَ تُخِلُّوهَا، وَلاَ تَجْعَلُوهَا إِلاَّ بِأَيْدِي شُجْعَانِکُمْ، وَالمَانِعِينَ الذِّمَارَ مِنْکُمْ، فَإِنَّ الصَّابِرِينَ عَلَي نُزُولِ الْحَقَائِقِ هُمُ الَّذِينَ يَحُفُّونَ بِرَايَاتِهمْ، وَيَکْتَنِفُونَهَا: حفَافَيْهَا، وَوَرَاءَهَا، وَأَمَامَهَا، لاَ يَتَأَخَّرُونَ عَنْهَا فَيُسْلِمُوهَا، وَلاَ يَتَقَدَّمُونَ عَلَيْهَا فَيُفْرِدُوهَا. أَجْزَأَ امْرُؤٌ قِرْنَهُ، وَآسَي أَخَاهُ بِنَفْسِهِ، وَلَمْ يَکِلْ قِرْنَهُ إِلَي أَخِيهِ فَيَجْتَمِعَ عَلَيْهِ قِرْنُهُ وَقِرْنُ أَخِيهِ. وَايْمُ اللهِ لَئِنْ فَرَرْتُمْ مِنْ سَيْفِ الْعَاجِلَةِ، لاَ تَسْلَمُوا مِنْ سَيْفِ الْآخِرَةِ، أَنْتُمْ لَهَامِيمُ الْعَرَبِ، وَالسَّنَامُ الْأَعْظَمُ، إِنَّ فِي الْفِرَارِ مَوْجِدَةَ اللهِ، وَالذُّلَّ اللاَّزِمَ، وَالْعَارَ الْبَاقِيَ، وَإِنَّ الْفَارَّ لَغَيْرُ مَزِيدٍ فِي عُمُرِهِ، وَلاَ مَحْجُوزٍ بَيْنَهُ وَبَيْنَ يَوْمِهِ. مَنْ رائِحٌ إِلَي اللهِ کَالظَّمَآنِ يَرِدُ الْمَاءَ؟ الْجَنَّةُ تَحْتَ أَطْرَافِ الْعَوَالِي ! الْيَوْمَ تُبْلَي الْأَخْبَارُ ! وَاللهِ لاََنَا أَشْوَقُ إِلَي لِقَائِهِمْ مِنْهُمْ إِلَي دِيَارِهِمْ. اللَّهُمَّ فَإِنْ رَدُّوا الْحَقَّ فَافْضُضْ جَمَاعَتَهُمْ، وَشَتِّتْ کَلِمَتَهُمْ، وَأَبْسِلْهُمْ بِخَطَايَاهُمْ. إِنَّهُمْ لَنْ يَزُولُوا عَنْ مَوَاقِفِهمْ دُونَ طَعْنٍ دِرَاک يَخْرُجُ مِنْهُ النَّسِيمُ، وَضَرْبٍ يَفْلِقُ الْهَامَ، وَيُطِيحُ العِظَامَ، وَيُنْدِرُ السَّوَاعِدَ وَالْأَقدْاَمَ، وَحَتَّي يُرْمَوْا بِالمَنَاسِرِ تَتْبَعُهَا الْمَنَاسَرُ، وَيُرْجَمُوا بِالْکَتَائِبِ، تَقْفُوهَا الْحَلاَئِبُ حَتَّي يُجَرَّ بِبِلاَدِهِمُ الْخَمِيسُ يَتْلُوهُ الْخَمِيسُ، وَحَتَّي تَدْعَقَ الْخُيُولُ فِي نَوَاحِرِ أَرْضِهِمْ، وَبِأَعْنَانِ مَسَارِبِهِمْ وَمَسَارِحِهِمْ. قال السيد الشريف: أقول: الدّعْقُ: الدّقُّ، أي: تَدُقُّ الخُيُولُ بِحَوَافِرِهَا أرْضَهُمْ. نَوَاحِرُ أَرْضِهِمْ: مُتَقَابِلاَتُهَا، يُقَالُ: مَنَازِلُ بَنِي فُلان تتَنَاحَرُ، أيْ: تَتَقَابَلُ.
آموزش نظامي (تاکتيکهاي رزم انفرادي) زره پوشيده‌ها را در پيشاپيش لشگر قرار دهيد، و آنها که کلاه‌خود ندارند، در پشت سر قرار گيرند، دندانها را در نبرد روي هم بفشاريد، که تاثير ضربت شمشير را بر سر کمتر مي‌کند، در برابر نيزه‌هاي دشمن، پيچ و خم به خود دهيد که نيزه‌ها را مي‌لغزاند و کمتر به هدف اصابت مي‌کند، چشمها را فرو خوابانيد، که بر دليري شما مي‌افزايد، و دل را آرام مي‌کند، صداها را آهسته و خاموش سازيد که سستي را مي‌زدايد. پرچم لشگر را بالا داريد و پيرامون آن را خالي مگذاريد و جز به دست دلاوران و مدافعان سرسخت خود نسپاريد، زيرا آنان که در حوادث سخت ايستادگي مي‌کنند، از پرچمهاي خود بهتر پاسداري مي‌نمايند و آن را در دل لشگر نگاه مي‌دارند، و از هر سو، از پيش و پس و اطراف، مراقب آن مي‌باشند، نه از آن عقب مي‌مانند که تسليم دشمن کنند و نه از آن پيشي مي‌گيرند که تنها رهايش سازند. هر کس بايد برابر حريف خود بايستد و کار او را بسازد و به ياري برادر خود نيز بشتابد، و مبارزه با حريف خود را به برادر مسلمان خود وامگذارد که او در برابر دو حريف، قرار گيرد، حريف خود، و حريف برادرش آموزش معنوي سربازان بخدا سوگند! ا گر از شمشير دنيا فرار کنيد از شمشير آخرت سالم نمي‌مانيد، شما بزرگان عرب و شرافتمندان برجسته‌ايد، در فرار از جنگ، خشم و غضب الهي و ذلت هميشگي و ننگ جاويدان قرار دارد، فرارکننده بر عمر خود نمي‌افزايد. و بين خود و روز مرگش مانعي نخواهد کرد، کيست که شتابان و با نشاط با جهاد خويش به سوي خدا حرکت کند؟ چونان تشنه‌کامي که به سوي آب مي‌دود؟ بهشت در سايه نيزه‌هاي دلاوران است، امروز در هنگامه نبرد آنچه در دلها و سر زبانهاست آشکار مي‌شود، به خدا سوگند! که من به ديدار شاميان در ميدان نبرد شيفته‌ترم تا آنان به بازگشت به خانه‌هاشان! که انتظار مي‌کشند. بار خدايا! اگر شاميان از حق روي گرداندند جمعشان را پراکنده، و در ميانشان اختلاف و تفرقه بيفکن، و آنان را براي خطاکاريشان به هلاکت رسان. ضرورت جنگ بي‌امان براي شکست شاميان. همانا شاميان، بدون ضربت نيزه‌هاي پياپي هرگز از جاي خود خارج نشوند، ضرباتي که بدنهايشان را سوراخ نمايد، چنانکه وزش باد از اين سو فرو شده بدان سو درآيد، ضربتي که کاسه سر را بپراکند، و استخوانهاي بدن را خرد، و بازوها و پاها را قطع و به اطراف پخش کند، آنان دست برنمي‌دارند تا آنگاه که دسته‌هاي لشگر پياپي بر آن ان حمله کنند و آنها را تيرباران نمايند، و سواران ما هجوم آورند، و صفهايشان را در هم شکنند، و لشگرهاي عظيم، پشت سر لشگرهاي انبوه، آنها را تا شهرهايشان عقب برانند، و تا اسبها سرزمينشان را که روي در روي يکديگر قرار دارد، و اطراف چراگاهايشان، و راههاي آنان را، زير سم بکوبند. (در پاسخ خوارج که ماجراي حکميت را نمي‌پذيرفتند فرمود)